Partycypacja > Prawo > Monitoring prawa -... > Ułatwienie w...

Ułatwienie w partycypacji publicznej osób niesłyszących

Na posiedzeniu 19 sierpnia bieżącego roku Sejm uchwalił ustawę o języku migowym i innych środkach wspierania komunikowania się. Projekt trafił do laski marszałkowskiej jako inicjatywa poselska 27 maja bieżącego roku; pisaliśmy już o nim w naszym biuletynie. Wejście w życie przewidzianych w nowej ustawie rozwiązań ułatwi osobom głuchym i głuchoniemym kontakty z administracją publiczną, w tym lepszy dostęp do informacji. To z kolei będzie oznaczało większe możliwości wpływania przez osoby niepełnosprawne na podejmowane przez administrację działania i zapadające w urzędach decyzje.

Osoby z dysfunkcjami narządu słuchu stanowią w Polsce 8,3% ogółu niepełnosprawnych; podopiecznymi Polskiego Związku Głuchych jest blisko 59 000 osób. Nowy akt prawny wpłynie więc na sytuację pokaźnej liczby adresatów.Celem ustawy było wprowadzenie kompleksowej regulacji, która zapewni osobom niesłyszącym wsparcie w pokonywaniu istniejących barier w komunikowaniu się z osobami słyszącymi. Dotychczas takich systemowych unormowań brakowało. Jak zauważyli autorzy projektu w jego uzasadnieniu, opisując sytuację osób niesłyszących przed wprowadzeniem projektowanej ustawy, "osoby mające problem w komunikowaniu się doznają ograniczeń w kontaktach z instytucjami publicznymi, służbami ratowniczo-interwencyjnymi oraz zakładami opieki zdrowotnej, gdzie (...) nie mają możliwości skorzystania z pomocy osoby przybranej przez siebie czy korzystania z innych rozwiązań, które ułatwiłyby im komunikowanie się, a w rezultacie możliwość załatwienia szeregu znaczących spraw." W projekcie zawarto rozwiązania, które mają pozwolić na dalszą analizę sytuacji osób niesłyszących i wypracowanie kolejnych ułatwień w funkcjonowaniu tych osób w społeczeństwie.

Przepisy ustawy regulują uprawnienia osób doświadczających trwale lub okresowo trudności w komunikowaniu się. Obejmują one osoby porozumiewające się przy pomocy różnych form komunikacji migowej - Polskiego Języka Migowego (PJM), Systemu Językowo–Migowego (SJM), Sposobów Komunikowania się osób głuchoniewidomych (SKOGN) lub innych środków wspierania komunikowania się. Osoba uprawniona (niesłysząca lub niedosłysząca) sama wybiera formę komunikowania się, z której chce korzystać porozumiewając się z przedstawicielami administracji.

W kontaktach z organami administracji publicznej, podmiotami leczniczymi i jednostkami Policji, Państwowej Straży Pożarnej, strażami gminnymi oraz jednostkami ratownictwa medycznego (które w przepisach ustawy określono jako "podmioty zobowiązane") osoba uprawniona może korzystać z asysty tzw. osoby przybranej, czyli wskazanej przez siebie osoby, która ma pomagać uprawnionemu w załatwianiu spraw (osoba przybrana musi mieć co najmniej 16 lat). Osoby przybrane nie muszą legitymować się znajomością języka migowego.

Organy administracji publicznej będą zobowiązane do udostępnienia osobie uprawnionej usługi umożliwiającej jej komunikowanie się w urzędzie. Informacje o takich usługach będą upowszechniane w sposób powszechnie przyjęty, w szczególności w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronach internetowych organu administracji i w miejscach publicznie dostępnych w tym organie. Podmioty zobowiązane będą też miały obowiązek zapewnienia osobom niesłyszącym pomocy wybranego tłumacza języka migowego lub tłumacza-przewodnika (korzystanie z usług tłumacza będzie nieodpłatne). Rolę takiego tłumacza będzie również mógł pełnić pracownik administracji posługujący się PJM bądź SJM lub korzystający ze środków wspierających komunikowanie się. W ustawie przewidziano powołanie rejestru tłumaczy języka migowego. Ma on być prowadzony przez wojewodę w formie elektronicznej; wpis do rejestru i korzystanie z niego będą nieodpłatne.

Osoba uprawniona, chcąc skorzystać z pomocy ze wskazaniem wybranej metody komunikowania się, będzie musiała zgłosić taką potrzebę właściwemu ze względu na sprawę organowi administracji co najmniej 3 dni robocze przed terminem, w którym stawi się do urzędu. Trzydniowy termin nie będzie obowiązywał w sprawach nagłych. Zgłoszenia zapotrzebowania na pomoc w komunikowaniu się osoby głuche  będą dokonywać w formie określonej przez administrację publiczną, w sposób dostępny dla uprawnionego; termin, w jakim osobie uprawnionej będzie udostępniona usługa, ma być wskazywany przez samego zainteresowanego lub uzgadniany z przedstawicielami administracji. Jeżeli zapewnienie osobie niesłyszącej pomocy w wybranym przez nią terminie i wskazanej formie będzie z jakiegoś powodu niemożliwe, organ administracji jest zobowiązany do wskazania nowego terminu lub zaproponowania uprawnionemu innej formy realizacji jego uprawnień.

Na mocy przepisów ustawy powołana zostanie Polska Rada Języka Migowego, do której zadań będzie należało m. in. ustalanie rekomendacji w celu prawidłowego stosowania komunikacji migowej, upowszechnianie i promowanie wiedzy o języku migowym poprzez wspieranie inicjatyw promujących rozwiązania na rzecz osób głuchych i upowszechniających rozwiązania wspierające komunikowanie się i wskazywanie propozycji rozwiązań wpływających na funkcjonowanie osób niesłyszących. Rada będzie organem doradczym ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. W jej skład ma wchodzić 17 członków, w tym Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych.

Ustawa została przekazana do podpisania Prezydentowi 23 sierpnia bieżącego roku. Większość jej przepisów wejdzie w życie 1 kwietnia 2012 roku.

Ustawa o języku migowym i innych środkach komunikowania się

Autor: Anna Krajewska, Instytut Spraw Publicznych

Źródła: www.portalsamorzadowy.pl, materiały sejmowe

Portal Decydujmy razem używa plików cookies. Przeczytaj naszą Politykę prywatności aby dowiedzieć się więcej.
Aby usunąć tą wiadomość wystarczy kliknąć w przycisk po prawej: